Everest’e Tırmanmak Daha Kolay: Zam İstemek
İş performansınıza uygun olarak maaşınızın düşük olduğunu düşünüyor ve bir süredir patronunuzdan zam talep etmeyi aklınızda geçiriyorsunuz. Ancak bu işlem kolay olmaktan çok uzakta, değil mi? Belki kaç gece “Yarın kesin istemeliyim.” diyerek yattınız ya da ayna karşısında hazırlık yaptınız ama cesaret edemediniz. Peki zam istemek neden bu kadar zor? Bunun en büyük nedeni, o açgözlü gibi görünme kaygısıdır.
Zam talebinizi iletmek için hangi taktikleri geliştirmelisiniz? Bunun için pek çok yöntem mevcut; ama en öncelikli olanı, kendinizi etkili bir şekilde ifade edebilmeniz. Haydi bakalım, bu süreç nasıl ilerleyecek?
Araştırma Yapın, Bilgi Toplayın
Çalıştığınız sektördeki benzer pozisyondaki kişilerin maaşları hakkında bilgi toplayın. Gerçekten maaşınız ortalamaya göre düşük mü? Zam talebinizin makul olup olmadığını, önce kendinize, sonra da patronunuza kanıtlayabilmeniz için iyi bir hazırlık yapmalısınız.
Zam İsteğinizi Mantıklı Gerekçelerle Açıklayın
“Paraya ihtiyacım var.” diyerek başlamak, ne mantıklı ne de nazik bir yöntemdir. Kime sorsanız, paraya, hatta daha fazla paraya ihtiyaç duyar. Zam talebinize neden ihtiyaç duyduğunuzu açıklamalısınız. Yaptığınız maaş araştırması, şirkete kattıklarınız, aldığınız inisiyatifler (umarız vardır), müşteri memnuniyeti ve geliştirdiğiniz ürünler veya fikirler, konuşmanızın temelini oluşturmalıdır. Ancak “Ben mükemmelim, ben olmasam şirket batar.” izlenimi vermemeye dikkat edin. Tüm bu gerekçeleri değerlendirdikten sonra zam istemeye karar verdiğinizi belirtin ve uzun raporlar yerine, en kısa sürede durumu anlatmaya çalışın.
Mızmızlanmayın, Olumlu Olun
Zam isterken kötü koşullardan şikâyet edip patronunuzu sıkıntılarınızla boğmayın. Nazik olun, duruşunuzu kaybetmeyin ve gerekçelerinizi sakin bir şekilde ifade edin.
Kendinizi Patronunuzun Yerine Koyun
Eğer patron olsaydınız, neden maaşınıza zam yapardınız? Bunu göz önünde bulundurun. Performansınız yüksek olduğu için mi, herkesin daha hızlı şekilde işleri toparlaması için mi, veya müşterilerle başarılı bir ilişki kurduğunuz için mi? Konuşmanızı bu noktalar etrafında şekillendirin.
Doğru Zaman Ne Zaman?
Çoğunlukla yılın sonlarına doğru – ayrıca yılın başları da bir seçenek – maaş zammı yapılır. Ancak şirketinizde işten çıkarmalar, bozulan sözleşmeler veya küçülmeler gerçekleşiyorsa, bu dönemde zam istememek daha doğru bir yaklaşım olabilir. Çünkü “Aksilikleri biliyorsun; böyle bir dönemde zam istemek ne kadar doğru?” gibi bir soruyla karşılaşabilirsiniz.
Hayır mı? Neden ki?
Tüm çabanızı gösterdiniz, kendinizi etkili bir şekilde ifade ettiğinizi düşündünüz ama patronunuzun verdiği yanıt “Hayır!” oldu. Sakin kalmaya devam edin ve zam istemeniz için neden gerekli olduğunu, geliştirilmesi gereken yönlerinizi sorun. “Zam yoksa çeker giderim.” demek, geri dönüşü olmayan bir yola girmenize neden olabilir. En iyisi sinirlenmeden, alabileceğiniz zam hakkında ne yapmanız gerektiğini sormaktır. Sonraki adım ise performansa dayalı primler, ek ödemeler veya yan haklar üzerinde konuşmak olabilir.
Her şeye rağmen, gerçekten hak ettiğiniz halde maaşınıza zam yapılmıyorsa ve bunun mantıklı bir nedeni yoksa, başka iş fırsatlarını değerlendirmeye başlayın. Çünkü haksızlığa boyun eğmek sadece daha fazla haksızlığı besler ve siz, saldırıya uğramak için buraya gelmediniz!
