Şehirler, binlerce yıldır insan yaşamında önemli bir yer tutuyor. İnsan yeteneklerinin ve yaratıcılığının sınırlarını gösteren birçok şehir, tarih boyunca insanların yaşam tarzlarını ve düşünce biçimlerini yansıtan kritik unsurlar olarak öne çıkıyor. Elbette şehir isimleri de tarihsel ve kültürel olarak değerli ipuçları taşıyor. Ancak, dünya genelinde birçok önemli şehir zamanla isim değiştirdi. Kimisi birkaç kez bile! Bazı şehir isimleri, önemli olayların ardından değişime uğrarken, kimileri tarihi şahsiyetleri onurlandırmak amacıyla yeni adlar aldı. Her ne sebeple olursa olsun, ismi değişen bir şehir, dönemin tarihsel, siyasi ve ideolojik olayları ile meydana gelen zihniyet değişikliklerini anlamaya yönelik her zaman bir kılavuz olmuştur. İşte şimdiye kadar ismi değiştirilen 8 önemli şehir…
1. Ho Chi Minh – Vietnam
Vietnam’ın en büyük şehri olan Ho Chi Minh, 1975 öncesinde Saygon olarak biliniyordu. Vietnam Savaşı’nın sona ermesinin ardından şehir, Vietnam’ın Gia Dinh eyaletine dahil oldu ve dönemin başbakanı Ho Chi Minh’in adıyla anılmaya başladı. Ancak günümüzde hâlâ birçok kişi şehri orijinal ismiyle yad ediyor.
2. Mumbai – Hindistan
Hindistan’ın büyük şehirlerinden biri olan Mumbai, ülkede ismi değiştirilen birçok şehirden sadece bir tanesidir. 1995’teki iktidar değişikliği sonrası, Bombay ismi Mumbai olarak güncellenmiştir. Bu değişikliğin sebebi, Bombay isminin Hindistan’ın İngiliz sömürgesi dönemini çağrıştırmasıydı.
3. İstanbul – Türkiye
Bizans İmparatoru Konstantinos, şehrin adını “Konstantinopolis” koymuştu. Osmanlıların şehri fethetmesinin ardından 1453 yılında bile bu isim kullanılmaya devam edildi. Ancak Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun ardından 1930 yılında şehrin ismi İstanbul olarak resmen değiştirilmiştir.
4. Oslo – Norveç
Norveç’in başkenti Oslo, 1624 yılında IV. Christian döneminde büyük bir yangın sonucu yeniden inşa edilmiştir. Bu süreçte kral, şehre kendi adını vermesini istemiştir. Böylelikle Oslo, Christiania olarak anılmaya başladı. Ancak 1925 yılında şehir asıl ismine geri dönerek yeniden Oslo olmuştur.
5. New York – Amerika Birleşik Devletleri
Dünyanın en kalabalık ve tanınmış şehirlerinden biri olan New York, tarih boyunca ismi değiştirilen şehirlerden biridir. 17. yüzyılda bölgeyi kuran Hollandalılar, buraya “New Amsterdam” adını vermiştir. Ancak 1664 yılında bölge İngilizler tarafından ele geçirilince şehir, York Dükü’ne ithafen New York olarak yeniden adlandırılmıştır.
6. Toronto – Kanada
Kanada’nın büyük metropollerinden biri olan Toronto, bir dönem İngilizler tarafından isim değişikliğine uğramıştır. 1793’te bölgeye gelen İngilizler, şehrin adı zaten Toronto olan şehri York olarak değiştirdiler. Ancak yerel halk, şehrin orijinal ismiyle anılmasını talep etti ve bu yüzden 1834’te şehir yeniden Toronto adını almıştır.
7. St. Petersburg
Rusya’nın önemli kültür merkezlerinden St. Petersburg, 1914 yılında I. Dünya Savaşı öncesinde “fazla Alman” olduğu gerekçesiyle isim değişikliği yapmıştır. Böylece şehir “Petrograd” olarak anılmaya başlamıştır. Ancak 1924’te Vladimir Lenin’in ölümü sonrası şehir bir kez daha ismini değiştirmiş ve “Leningrad” olmuştur. 1991’de Sovyetler Birliği’nin çökmesi ile birlikte şehir, eski ismine, yani St. Petersburg’a geri dönmüştür.
8. Duşanbe – Tacikistan
Tacikistan’ın başkenti olan Duşanbe, 1929 yılında Sovyet lideri Josef Stalin’in onuruna “Stalinbad” olarak adlandırıldı. Ancak Stalin’in ölümünün ardından başlayan “de-Stalinizasyon” süreci neticesinde, 1961’de tekrar Duşanbe ismini aldı.
Kaynak: 1
