Doğa, gerçekten de büyüleyici manzaralara ve muhteşem mekanlara ev sahipliği yapıyor. Yanında kavurucu çöller, yemyeşil ormanlar ve olağanüstü güzel şehirler bulunuyor… İşte, bölgedeki insanların yaşamında derin izler bırakan ve etkileyici bir yer olan “Grönland.” Ancak birçok insan için Grönland, sadece dev bir buz kütlesi olarak algılanıyor. Evet, Grönland büyük buz kütlelerine sahip ve ne yazık ki küresel ısınma bu buzulları eritiyor. Fakat Grönland, devasa buz kütlelerinden çok daha fazlasını barındırıyor! Bu kadim topraklar, köklü bir tarihe de sahip. Bunun yanı sıra, Grönland’ın sert ve soğuk doğası, burayı dünyanın en ilginç ve gizemli bölgelerinden biri haline getiriyor! İşte, Grönland hakkında muhtemelen daha önce duymadığınız 25 büyüleyici gerçek…
1. Grönland, dünyadaki en büyük kıta olmayan kara parçası
2 milyon kilometrekareyi aşan yüzölçümü ile Grönland, aynı zamanda dünyanın en büyük adasıdır! Eğer bağımsız bir ülke olsaydı, dünya üzerindeki en büyük 12. ülke unvanına da sahip olabilirdi!
2. Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölge
Grönland, 1953 yılına kadar Danimarka’nın bir kolonisi olarak varlığını sürdürdü. O yılda Danimarka’ya bağlı bir kontluk haline geldi. 1979 yılında yarı özerk bir yönetim statüsü kazandı. 2008 yılındaki referandum ile özerklik hakları artırıldı ve tam özerk bir statü sağlandı. Bölge, “Landsiting” adlı 31 üyeden oluşan bir parlamento ve bir başbakan tarafından yönetiliyor.
3. Adanın yüzde 80’i buzullarla kaplı!
Bu özellik, Grönland’ı dünyanın en büyük ikinci “buz kütlesi” yapıyor. Birincisi ise Antarktika. Ayrıca Grönland’daki bazı buz kütlelerinin kalınlığı 3.500 metreye kadar ulaşabiliyor!
4. Grönland ismi bir aldatmaca nedeniyle ortaya çıktı
İzlandalı Viking “Kızıl Erik,” suçları sebebiyle İzlanda’dan sürgün edilince yaptığı yolculuk sonunda Grönland’a ulaştı. O dönemde Grönland da buzullarla kaplıydı, fakat Erik, arkadaşlarını bu yeni bölgeye çekmek için buranın “Greenland” yani “Yeşil Ülke” olduğunu iddia etti!
5. Ada dünyanın en temiz havasına ve suyuna sahip
Ada oldukça büyük olduğu için burada az sayıda insan yaşamaktadır. Ayrıca hava ve su kirliliğine neden olan unsurlar azından dolayı, Grönland’da herhangi bir nehirden güvenle su içebilir ve temiz havanın tadını çıkarabilirsiniz.
6. Buzullarla kaplı olsa da yaz aylarında oldukça sıcak olabilir
Bu durum pek çok insan için inanılmaz gelebilir. Ancak özellikle temmuz ayında, açık ve rüzgârsız havalarda sıcaklık 20 dereceye kadar yükselebilir.
7. Grönland’da binlerce yıl öncesine ait Viking harabeleri var
Adanın güney ve batı kesimleri, çok sayıda Viking harabesine ev sahipliği yapmaktadır. Bu harabeler arasında en iyi korunmuş olanları ise Qaqortoq, Qassiarsuk ve Igaliku yakınlarında yer almaktadır. Her yıl birçok turist, Vikinglerin kalıntılarını görmek için Grönland’ı ziyaret eder.
8. Adanın her yerinde buzulları görme imkanı var
Çünkü devasa boyutlara ulaşan ya da oldukça küçük olan birçok buz kütlesi, Grönland’ı kuşatmaktadır!
9. Grönland’da nerdeyse hiç ağaç yok
Çünkü ada, dev bir buz çölü. Bazı kişiler adanın ağaçlandırılmasına çalışsalar da başarılı olamadılar. Ancak yine de buzullarla kaplı olmayan alanlarda yaz aylarında yeşilin bazı tonları görünmektedir.
10. Kuzey Işıklarını izleyebileceğiniz en güzel nokta Grönland’dadır
Üstelik bu olağanüstü doğal fenomen, adanın her yerinden görülebiliyor. Ancak en iyi deneyimi yaşamak isteyenler için Kangerlussuaq isimli yerleşim yeri ideal bir nokta, çünkü burada hava neredeyse yıl boyunca açıktır!
11. 25 Mayıs’ta Grönland’a giderseniz Güneş’in tadını çıkarabilirsiniz!
Özellikle kutup dairesinin üzerinde iseniz, Güneş 25 Temmuz’a kadar batmayacaktır!
12. Grönland’da UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde bulunan 3 alan var
Ilulissat Buz Fiyordu, 2004 yılında listeye alındı. Kujataa bölgesi, kutup bölgesindeki bilinen en eski tarım alanı! Bu kadim topraklar 2017 yılından beri dünya mirası olarak kabul ediliyor. Ayrıca adadaki Aasivissuit – Nipisat bölgesi de 2018 yılından itibaren UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor. Bu bölge, yerel toplulukları binlerce yıldır besleyen bir avlanma bölgesi olarak biliniyor.
13. Buradaki buz kütlelerinden bazıları binlerce yıl öncesine dayanıyor
Yerli buzullar üzerindeki incelemelere göre, Grönland’daki buz tabakalarının yaşı 400.000 ila 800.000 yıl arasında değişmektedir!
14. Yılın en uzun günü olan “21 Haziran” resmi tatil olarak kutlanıyor
15. Grönland’da küresel ısınma nedeniyle 2003 yılından beri 10 milyar tondan fazla buz kütlesi kayboldu
16. Adadaki ilk insan yerleşimi yaklaşık 4.000 yıl önce kuruldu!
Tarihçilere göre, M.Ö. 2500 civarında ilk insan topluluğu Grönland’ın zorlu ikliminde yaşamaya başladı. Ancak bu topluluk zamanla ortadan kayboldu. 10. yüzyılda Kuzey Amerika’dan gelen başka bir grup, bu buzlar diyarına yerleşti. 13. yüzyılda adaya yerleşen topluluğun torunları günümüzde adanın yerlilerini oluşturuyor: Inuitler!
17. Bugün adada yaşayan insanların büyük bölümünü Inuitler oluşturuyor!
Adanın nüfusunun %88’i Inuit kökenlidir. Kalanlar ise büyük ölçüde Avrupa kökenlidir. Inuit, kendi dillerinde “Grönlandlı” anlamına gelir; ayrıca “eskimo” terimi Grönland’daki yerlilerin hoşlandığı bir kelime değildir!
18. Grönland’da yaşayanların sayısı yalnızca 56.000!
Yani, Grönland, yüzölçümüne göre dünyanın en düşük nüfuslu bölgesidir!
19. Ada, Kuzey Amerika’da fakat Avrupa’nın parçası
Çünkü yüzyıllardır özellikle Danimarka kültürü adada etkili olmuştur. Bu nedenle ada, hem kültürel hem de siyasal açıdan Avrupa’nın bir parçası olarak kabul edilmektedir.
20. Grönland’ın Inut dilindeki adı “Inuit Nunaat”
Inuit Nunaat, “Halkın Ülkesi” anlamını taşır.
21. Grönland’ın başkenti “Nuuk” dünyanın en kuzeyindeki başkenti
Ancak Grönland bağımsız bir coğrafya olmadığından, en kuzeydeki başkent unvanı İzlanda’nın başkenti Reykjavik’e aittir!
22. Grönland’a yalnızca Danimarka ve İzlanda üzerinden ulaşılabiliyor
Ada, Kuzey Amerika’nın yanındadır. Ancak, buraya doğrudan ulaşım yoktur. Grönland’ı ziyaret etmek isteyenler, önce Danimarka ya da İzlanda’ya seyahat etmek zorundadır.
23. Grönland’da yerleşim bölgelerini birbirine bağlayan herhangi bir yol yok
Grönland’da 100 ila 17.000 kişi arasında değişen 74 yerleşim yeri bulunuyor. Ancak hiçbir bölge birbirine bağlı değildir! Ulaşım, çoğunlukla küçük uçaklar veya teknelerle gerçekleştirilmektedir.
24. Grönland’daki avcıların en büyük yardımcıları halen “kızak köpekleri”
Ancak bu kadim kültürün vazgeçilmez unsurları olan kızak köpeklerinin sayısı giderek azalıyor. Çünkü daha az maliyetli ve daha kolay bakım gerektiren araçlar, kızak köpeklerinin yerini almakta.
25. Grönland’ın para birimi Danimarka kronu
Adaya ait resmi diller Grönlandca ve Danca’dır. Bununla birlikte İngilizce de Grönland’da oldukça yaygındır.
