Valla Kanyonu, Türkiye’nin Kastamonu ilinde bulunan dünyanın en derin ikinci kanyonudur. Bu kanyon, derinliği 1,1 kilometreyi ve uzunluğu 12 kilometreyi bulmakta, dünyanın en derin ve geçişi en zor kanyonları arasında yer almaktadır. Kanyonun içinde birçok tehlikeli yer mevcut olduğundan, rehbersiz girmek yasaktır.
Pınarbaşı ilçesine bağlı Muratbaşı köyünde bulunan bu kanyon, 12 kilometre boyunca Cide ilçesindeki Loş Vadisi Hamitliköyüne yürüyerek ulaşılabiliyor. Zorlu bir geçiş olması nedeniyle rehbersiz girişlere izin verilmemektedir. Rehber eşliğinde küçük gruplar, bu kanyondan 2 gün içinde geçebilmektedir. Küre Dağları’nda yer aldığı için kanyonun yanlarından giriş ya da çıkış imkanı bulunmamaktadır. Valla Kanyonu, içinde birçok gölet barındırmakta ve kanyonun yarısından fazlasını göletlerde yüzerek geçmek gerekmektedir.
Valla Kanyonu, birçok doğal güzelliği ve tehlikeyi beraberinde barındırıyor. 40’tan fazla büyük ve küçük şelale bulunmakta. Bu şelaleler doğal zenginlik sağlarken, aynı zamanda ilerlemenizi zorlaştırmaktadır. Diğer bir risk, irili ufaklı kayalardır. Bu kayalar, arasında girdaplar oluşturmakta ve bu girdaplar, daha önce kanyonu ziyaret edenlere olumsuz deneyimler yaşatmıştır. Bu yüzden rehbersiz gezmek büyük bir tehlike arz etmektedir. Dağ duvarlarından düşen çeşitli boyutlarda kayalar, su yüzeyinde girintili çıkıntılı bir alan oluşturmakta ve bu da kanyon içerisinde ilerlemeyi oldukça güçleştirmektedir. Her sezonun başında bu yerlerin tespiti yapılarak, bilmeyen ve deneyimsiz kişilerin profesyonel bir rehber olmadan kanyon boyunca ilerlememeleri önerilmektedir. İp inişleri, su ile mücadele ve işaret dili gibi konular, profesyonel eğitimin sadece küçük bir parçasını oluşturmaktadır.
Türkiye’nin en derin ve dünyanın en derin ikinci kanyonu olan Valla Kanyonu, henüz yeterince popüler değil. Ancak, dünya çapında birçok ekstrem sporcu ve dağcı için cazibe merkezi olabilecek bir potansiyele sahiptir. Kanyon içinde birçok tırmanış parkuru bulunmaktadır. Yapılan seyir terasları ile popülaritesi artan ve doğaseverlerin ilgisini çekmeye başlayan bu yer, Türkiye’de mutlaka gezilip görülmesi gereken mekanlar arasında yer almaktadır.
